"PAN TADEUSZ" Adam Mickiewicz ( 1798-1855)

Drogie dziatki, chcemy strescic,
Co Mickiewicz Adam zmiescil
Piszac swoja epopeje
"Pan Tadeusz": Sa to dzieje
Paliwody podczaszyca,
Co sie Jacek zwal Soplica
I Stolnika córke Ewe
Kochal mocno tak, ze nie wiem.
Stolnik z rodu byl Horeszków
W zwiazku tym wiec duzo przeszkód
Widzial, stad tez zamiast Ewka
Raczyl czarna go polewka.
Jak wymazac to zdarzenie?
"Z pierwsza lepsza sie ozenie" -
Stwierdzil Jacek i wykonal
Ale wkrótce zmarla zona.
Lecz nim sie przestala ruszac
Urodzila Tadeusza.
Wszakze Ewki ciern tak ranil
Ze bez przerwy byl na bani.
Az raz, kiedy tlum Moskali
Na Stolnika dwór sie zwalil
Jacek co tam byl przypadkiem
I wiktorii jego swiadkiem
Stal sie, ogarniety szalem
Zabil jednym go wystrzalem.
Przeminelo lat dwadziescia,
Tadzik dorósl a cioteczka
Telimena go uwodzi,
Ale Tadzik, jak to mlodzi,
Woli wdzieki mlodszej Zosi,
Wspomniec trzeba tu, ze prosi
(Via Robak) J. Soplica,
Zeby to oblubienica
Tadka byla, by do zgody
Doprowadzic tym dwa rody.
Spójrzmy, jakie to postacie
Prócz niej mamy w poemacie.
Jest wiec Sedzia, brat Soplicy,
Sa tez inni uczestnicy:
Kusy, Sokól czyli charty,
(O to, który wiecej warty
Spór ma Rejent z Asesorem),
Wojski jest co rzadzi dworem.
(Do Hreczechy, jego córy,
Sedzia stawal byl w konkury
I uzyskal jej wzajemnosc
Lecz przedwczesnie poszla w ciemnosc).
Hrabia, krewniak jest Horeszków.
Podkomorzy role tez tu
Ma, drazliwa (to zadanie,
By rozstrzygnac spór o zamek,
W którym, choc jest po Horeszkach,
Sedzia lubi sobie mieszkac).
Dalej wozny jest Protazy
I Rebajlo jest Gerwazy
Który w domu u Stolnika
Na etacie byl klucznika.
Jest karczmarza tez osoba
To Zyd Jankiel. Jest ksiadz Robak.
Sa umizgi, sa zaloty,
Mrówki sa i papiloty,
Na niedzwiedzia polowanie
Jest, a takze grzybobranie,
Ale scena jest kluczowa
Scena, w której Soplicowo
Szlachta, Hrabia i Gerwazy
Najezdzaja, dalsze fazy
To zwycieska bijatyka
I ogólna pijatyka.
W zwiazku z tym kapitan Rykow
Cios zadaje biesiadnikom
Bez trudnosci. Szczesciem mnich nasz
Wraz z odsiecza robi miszmasz,
Po lbach wali zlych Moskali,
Co to juz tryumfowali,
I ratuje Gerwazego
Kosztem strzalu smiertelnego,
Który przyjal na swe cialo.
Jakby tego bylo malo
Nim na dobre padl juz plackiem
Wyznal ze to on jest Jackiem.
Lecz choc spelnil mord nieladny,
Pózniej zywot wiódl przykladny
Byl w legionach, Samosierra
Nie zapomni go, a teraz
Dzialal jako emisariusz.
Final taki ma ten diariusz,
Ze mu ksiaze Józef zlecil,
By na Litwie rokosz wzniecil.
Zdarzen kres - XII ksiega -
Tadzik Zosce w niej przysiega,
Jankiel gra zas na cymbalach.
Konstytucja 3 Maja
Jest slyszalna w tej muzyce,
Slychac w niej tez Targowice,
Jest rzez Pragi, sa legiony,
Los tulaczy w swiat rzuconych,
A zwienczeniem tego dziela
"Jeszcze Polska nie zginela".
Wolny kraj sie jawi oczom...
Poloneza czas rozpoczac...
Nic juz nie ma do dodania
Pora zasiasc do czytania.

Pan Tadeusz! Pan Tadeusz!
Jak cie cenic kazdy wie juz!