datcanin

Насамрэч пытаньні ўзьнятыя nicolaev і shanibor  дужа слушныя й актуальныя. Я адразу адмыслова не зьвярнуўся да іх, бо гэта асобная тэма.

Я добра разумею, што ў перапісных лістах пазначана графа нацыянальнасьць. Натуральна, што я прапаную пэўнага кшталту байкот гэтага мадэрнісцкага канструкту з заменаю яго (падсьвядома) на этнічнасьць (рэґіянальную ці зямляцкую). Яе зьяўленьне ў рэзультатах перапісу, няхай і ў нязначнае колькасьці, скажа аб нашае пазыцыі нашмат больш, чым усе лічбы “новалітвіноў” раззам узятыя, бо з вяртаньнем да імёнаў і памяці продкаў (а не фантазійных), мы яскрава яе дэманструем...

Асноўная ідэя эўрапейскага рэґіяналісцкага рэнэсансу – у плюралізьме ідэнтычнасьцяў, іх натуральным спалучэньні й шматузроўневасьці. Маецца шырокі спэктар выбару на асабістым узроўні: ад макра- й трансрэґіянальнае (эўрапеец, балт, скандынаў і інш.), ляялісцка-дзяржаўніцкае (падданства, сучаснае “грамадзянства”: літовец, беларус, украінец і інш.) да рэґіянальнае (літовец, крывіч, жмудзін, паляшук і інш.), субрэґіянальнае (аўкштайт, дзук, віцеблянін і інш.) ці нават тутэйшасьці (то бок зямляцтваў: слонімец, аршанец, гарадзенец і інш.).

Іх выбар – цалкам прыватная справа, якая залежыць ад месца нараджэньня, пражываньня, бацькоў, ляяльнасьці й інш. Іх спалучэньне й сумяшчэньне гэтаксама ў вашых рукох. Але ў адрозьненьні ад постмадэрновай канцэпцыі “ліцьвінскага нацыяналізму”, цалкам адарванага ад канкрэтнае тэрыторыі (nomand кшталту – натуральнае дзіця постмадэрну), але разам з тым з цэлым спэктрам штучных анэкдатычных “патрабаваньняў” да “сапраўднага літвіна”, рэґіяналізм мае цесную прывязку да пэўнае прасторы й пэўнае лякальнае традыцыі. Тутэйшасьць ёсьць ягоным сутнасным напаўненьнем. У адрозьненьні ад нацыяналізму зь яго памкненьнем да штучных дзяржаўных межаў (да іх трансфармацыю ў межы нацыянальныя), рэґіяналізм цалкам арґанічны існуе па-за межамі (маё любімае шляхетнае габсбурґскае Plus Ultra тут дужа дарэчы), перакрочвае іх, злучае людзей, але не ўніфікуе (як нацыяналізм).

З пункту гледжаньня сучаснасьці (“постмадэрновасьці”) і Традыцыі рэґіяналізм выглядае ўвогуле як найпрывабнейшая ідэя арґанічнага спалучэньня гэтых дзьвюх пачаткаў. Я ёсьць пасьлядоўным адэптам ніцшэанскага канцэпту пэрманэнтнага перараджэньня традыцыі ў бясконцае “сучаснасьці” (калі яна ўвогуле існуе). Таму векавыя традыцыі рэґіянальных ідэнтычнасьцяў, зараз рэінкарнаваныя й рэабілітаваныя ў мадэрнае сьвядомасьці й нават ужо пасьпяхова рэалізаваныя ў сучасных палітычных і культурных сыстэмах Эўропы, бачацца мне той надзеяй, непарыўнаю ніцьцю, якая зьвязвае нас з каранямі й дае глебу для нашае эўрапейскае самасьці. Гэта сілкуе веру ў тое, што віхура калі-юґі можа захлынуцца сама ў сябе й спрычыніцца да рэнэсансу Традыцыі, які мы ў пэўных праявах назіраем ужо зараз у выпадку з рэґіяналізмам...

Дарэчы, размова аб “практычнае”, прагматычнае карысьці рэґіяналізму вымагае асобнае тэмы, і мы мусіць ‘шчэ вернемся да гэтых пытаньняў не аднойчы. Адзначу тут пакуль напрыканцы толькі, што ўжо зараз эўрапейская рэґіянальная субсыдыярнасьць як палітычны, эканамічны й культурны фактар даказала сваю эфэктнасьць і слушнасьць, паколькі стварыла ўмовы для адэкватнага падзелу паўнамоцтваў паміж рэґіянальнымі “пэрыфэрыямі” й фэдэральнымі “цэнтрамі”. Для Беларусі, апанаванае прафаністычныма праектамі “нацыянальных ідэяў”, нават у параўнаньні зь Літвой ці Латвіяй, дзе рэґіяналісцкія рухі як-ніяк але набіраюць моц, гэта ўсё яшчэ экзотыка чыстае вады, на вялікі жаль.