Home

Рэклама

Papiaredni zapis | Nastupny zapis

Літоўская ідэнтычнасць

  • 12 Крс 2008 at 5:55 PM
uvierch
[info]kryviec

 Літоўская ідэнтычнасць у Беларусі можа грунтавацца на двух падставах:

1. Паходжанне з этнагістарычнага рэгіёну Літва або вялікі сантымент да яе. Гэта тое, пра што кажа шаноўны

[info]datcanin

2. Усведамленне сваёй належнасці да абшару былога Вялікага Княства Літоўскага - рэгіёну ВКЛ або Вялікалітвы. Так, ужо некалькі стагоддзяў нашай дзяржавы не існуе, але той рэгіён, які складаў яе ядро (Жамойць, Літва, Крыўя, Палессе) дагэтуль з'яўляецца рэчаіснасцю, таму цалкам магчымае існаванне і гэтай макрарэгіянальнай ідэнтычнасці, асабліва ў разе, калі сучасным жахарам краю цяжка вызначыць сваё субрэгіянальнае паходжанне.

Літовец, літвін, ліцьвін, litwin, lietuvis - сінонімы аднаго і таго ж. Пры гэтым могуць быць беларуска-, польскамоўныя і ўласна балцкамоўныя літоўцы. Ніякага парадоксу тут няма, згадайма гэльска- і ангельскамоўных ірландцаў або валійцаў.

Tags:

Comments

( Prakamentavać )
[info]nicolaev wrote:
12 Крс 2008 15:16 (UTC)
Мой літвінскі грунт - на падставе паходжаньня з палітычнай Літвы + "або вялікі сантымент да яе" этнарэґіянальнай + п.2.

Дарэчы, я неяк даказваў Капялюшу, што літвін/русін/жмудзін - з польскай, а не з рускай ці старабеларускай мовы. Ён мне прывёў такія рускія этна-назвы як мордвин, татарин. Можа й літвін - ня толькі польская, але й стараруская назва?
| Адказаць | Галіна
[info]kryviec wrote:
12 Крс 2008 15:32 (UTC)
У дадзеным выпадку -ін - гэта агульнаславянскі канчатак, але ў расійскай літаратурнай мове замацавалася менавіта форма літовец.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]nicolaev wrote:
12 Крс 2008 15:42 (UTC)
Reply to your comment...
Такім чынам, ЛІТВІН і ЛІТОВЕЦ - абодваы адпавядаюць беларускай мове. Але рускай мове - на вашу думку - адпавядае ЛИТОВЕЦ, але й ЛИТВИН ёй не пярэчыць, проста не замацаваўся. Пагатоў, прозьвішчы ў Расіі - Литвин, Литвинов, Литвиненко (укр.) - калі тамака былі зьявіліся, дык адпавядалі рускай мове, бо йначай была б: Литовец, Литовцев, Литовченко...
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]kryviec wrote:
12 Крс 2008 15:48 (UTC)
Re: Reply to your comment...
Так, беларускай мове адпавядаюць абодва тэрміны, пры гэтым ЛІТВІН - тэрмін гістарычны, ЛІТОВЕЦ - тэрмін пазнейшы, магчыма звязаны з расійскім моўным уплывам.

Раней у Масковіі таксама ўжываўся тэрмін ЛІТВІН у дачыненні да жыхароў ВКЛ, таму і згаданыя вамі прозвішчы, відаць, узніклі яшчэ ў часы існавання нашага гаспадарства.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]nicolaev wrote:
12 Крс 2008 15:52 (UTC)
Reply to your comment...
Дзякуй!
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]datcanin wrote:
12 Крс 2008 17:55 (UTC)
Разумееце, што... файна, што вы згадалі брытанцаў. Справа вось у чым: уявіце на момант, што Злучанае Каралеўства раптам зьнікне, а на яго месцы паўстане дзесятак маленькіх псэўднацыянальных квазідзяржавак на манэр Паўночна-Ўсходняе Эўропы (Ольстэр, Шатляндыя – мажліва варыянт яе падзелу, Уэльс, Корнуэл, Мэн, Нортумберлэнд, Анґлія, Нармандзкія выспы й вялікая колькасьць колішніх “залежных тэрыторый”). Ці будзе сэнс казаць тады аб якім-колечы “рэґіёне Вялікабрытанія” ў пляне ідэнтычнасьці ў такім выпадку? Застанецца гістарычная настальґія (важкі фактар, але не больш). Тое самае, што і з ВКЛ.

Вы самі казалі, што ніякае рэґіянальнае й этнічнае еднасьці Беларусі не было й ня будзе. Адкуль, ёй узяцца ў праекцыі такіх маштабаў як ВКЛ???..
| Адказаць | Галіна
[info]kryviec wrote:
12 Крс 2008 18:47 (UTC)
Наконт гэтай "вялікай ідэнтычнасці", якая можа знікнуць, але чамусці не знікае, што можна назіраць з нашым літвінізмам у розных адменах і імпліцытнай настальгіяй у літоўскім нацыяналізме, дазволю сабе працытаваць аднаго з даследнікаў імперыі Філіпава:

Любое большое государство, территориальная принадлежность к которому не артикулируется в действиях и коммуникациях, но может
быть проявлена, проговорена в качестве таковой, есть империя.
Точнее говоря, об империи как реальности можно говорить, если этот смысл постоянно (эта длительность не измеряется объективно, но социально воспринимается и субъективно трактуется как постоян-
ство) переносится на массу действий и коммуникаций.

Тое ж самае маем у выпадку з ВКЛ. Яго даўно няма, але сэнс яго існавання дагэтуль лунае ў паветры, нават сярод сучасных нацый. А ўзяцца яна можа акурат з агульнага усведамлення гэтага сэнсу. Раней апірышчам гэтай ідэнтычнасці сярод палітычнай эліты была агульная дзяржаўнасць, сёння ёй можа быць традыцыя гэтай дзяржаўнасці і этнічная роднаснасць жыхароў рэгіёну ды яго геапалітычнае адзінства.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]datcanin wrote:
12 Крс 2008 18:54 (UTC)
зразумела
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]ilnur wrote:
23 Крс 2008 20:21 (UTC)
Мяне крыху дзівіць Крыўя ў гэтым кантэксьце. Ці была якая крывіцкая ідэнтычнасьць у часы ВКЛ?
| Адказаць | Галіна
[info]kryviec wrote:
24 Крс 2008 05:14 (UTC)
Крыўя нашмат больш аўтэнтычная чым Русь, якая ёсць агулам вельмі расплывістым паняццем, хутчэй этнаканфесіёнімам і не мае трывалага рэгіянальнага зместу.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]ilnur wrote:
24 Крс 2008 21:48 (UTC)
Калі гаварыць пра аўтэнтычнасьць - а дзе і калі ўжываецца панятак "Крыўя"? Гістарычна, маю на ўвазе?
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]kryviec wrote:
25 Крс 2008 05:56 (UTC)
Хаця б у крыжацкіх хроніках Terra Crivitae, Regina Crivitae, рускіх летапісах, якія называюць полацкіх князёў менавіта "крыўскімі" - гэты тэрмін можа быць утвораны толькі ад этноніма накшталт Крыва/Крэва.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]ilnur wrote:
25 Крс 2008 09:48 (UTC)
// рускіх летапісах, якія называюць полацкіх князёў менавіта "крыўскімі"

Але ж толькі да 12га стагодзьдзя, здаецца. У часы ВКЛ такога ўжытку - прынамсі ўнутранага - ужо не было, як быццам. Таму і дзіўна бачыць Крывію на адной мапе зь Літвою, якая ўключае Наваградак.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]kryviec wrote:
25 Крс 2008 09:54 (UTC)
З 13 ст. ранейшыя этнонімы замяняюцца штучным этнаканфесіёнімам Русь там, дзе ўжо пануе усходняе хрысціянства.

Нічога дзіўнага ў Крыўі побач з Літвою (пагатоў з Наваградкам) няма, бо гэтыя этнахаронімы імаверна суіснавалі шчэ з часош жалезнага веку. Зрэшты, вяртанне аўтэнтцычных найменняў рэгіёнам - справа звычайная, згадайце хаця б Дайнаву.
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]ilnur wrote:
25 Крс 2008 10:11 (UTC)
Дайнава як раз праблематычная - вярнуць яе вярнулі, а дзе яна менавіта - не адназначна зразумела. Вунь спадар Датчанін аддзяляе яе ад Дзукіі, а ў афіцыйнай рэгіянальнай схеме Літвы гэтыя назвы ўжываюцца сінанімічна.

Са "штучным этнаканфесіёнімам Русь" - ці ж не ўжываўся ён і раней за 13 у т.л. да тых жа крывічоў? І ці не зьяўляецца яго далейшы канфесійны ўжытак простым наступствам няяснага разуменьня межаў паміж ідэнтычнасьцямі у нашых продкаў?
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]kryviec wrote:
25 Крс 2008 10:19 (UTC)
Пагатоў, з Крыўяй праблемаў меней - яна досыць пэўна лакалізуецца.

Да 13 ст. яшчэ існавалі даўнія этнахаронімы, якія, хутчэй за ўсё як паганская спадчына і былі выціснутыя з афіцыйнага ўжытку Руссю.
Уласна з гэтага часу, калі замест дакладных пляменных межаў з'яўляецца няпэўны ўніверсалістычны канфесіёнім і пачынаецца блытаніна з ідэнтычнасцямі.

| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]nicolaev wrote:
16 Чэр 2008 11:27 (UTC)
На тэрыторыі Беларусі бачыў на мапе ці-то некалькі населеных пунктаў Крывічы...
| Адказаць | Бацькоўскі | Галіна
[info]nicolaev wrote:
16 Чэр 2008 08:43 (UTC)
Ваў, толькі заўважыў!
Дыкжэ ў мяне самы што ні ёсьць "вялікі сантымент" да "Літвы этнагістарычнай"!
| Адказаць | Галіна
( Prakamentavać )