Historyja Biełarusi

christmas_kenny @ 09:06 am: IНСТЫТУТ ГIСТОРЫI
Вось такія тэхнічныя вынаходніцтвы выкарыстоўваюцца ў Інстытуце Гісторыі




І ЯШЧЭ

pawet @ 11:27 pm: Астраномія ў Віленскім універсітэце
У працяг гісторыка – астранамічнай тэмы, адзін з апошніх артыкулаў.


Віленскі ўніверсітэт арганізаваны ў 1579 г. па ўказе Стэфана Баторыя. Працяглы час ён быў альма-мацер для шмат якіх пакаленняў беларускіх дзяржаўных дзеячаў, інтэлектуалаў, святароў т.д.
( Read more... )

pawet @ 07:00 pm: Астранамічная абсерваторыя ў Гародні
У прэзентаваным мне зборніку “Вольныя муляры ў беларускай гісторыі (канец XVIII - пачатак XX ст)” на C. 133 у дадатку №16 заўважыў: “Прамоўца ложы Францішак Нарвайш (1742-1819), былы езуіт, матэматык, фізiк, вучыўся ў Віленскай Акадэміі, выкладаў у Гародні (1763-1765), прафесар Віленскай Акадэміі, праводзіў астранамічныя доследы, у другой палове 70-х гг. XVIII ст. супрацоўнічаў з А.Тызенгаўзам, павінен быў стаць дырэктарам гарадзенскай астранамічнай абсерваторыі, прымаў удзел у ачышчэнні рэчышча Нёмана (1769-1772).
( Read more... )

sivier @ 07:14 am: Рэсурс для краязнаўцаў
tvoj_kraj суполка для беларускiх краязнаўцаў. Мяркую, кожнаму ёсць, што сказаць пра СВОЙ КРАЙ.

kryviec @ 11:36 am: Літва - наша вера
Цікава, што тэрмін “літва”, відаць, выкарыстоўваўся і ў якасці азначэння канфэсійнай прыналежнасці, у прыватнасці, гэткія звесткі ўтрымліваюцца ў адной з судовых справаў духоўнага кансісторскага суда ад 1721 г., дзе апісваецца працэс па абвінавачанні ваўкавыскага лоўчага Казіміра Калусоўскага ў гвалтоўным пераводзе сялянаў сваіх вёсак Нецеч, Старажымавічы, Чапліца (зараз у Лідзкім р-не) з уніяцтва ў рыма-каталіцтва. Сярод пытанняў, што задаваліся сведкам па справе, было і такое, якую веру сяляне вызнавалі да гэтага. У адказах паноў і сялянаў называюцца каталікі, уніяты, “схізма” (праваслаўныя). У 6 адказах згадваецца нейкая “старалітва”. Паколькі наўрад ці пад апошнім тэрмінам меліся на ўвазе прадстаўнікі нейкай іншай хрысціянскай канфэсіі (напрыклад, пратэстанты, якіх тады сярод сялянаў ужо нават тэарэтычна быць не магло), таму найболей праўдападобна, што “старалітвой” называлі тутэйшых паганцаў.

Дарэчы, нічога дзіўнага, у аддаленых мясцінах папраўдзе вельмі доўга магло захоўвацца насельніцтва, якое нават фармальна не далучылася ані да воднай з хрысціянскіх канфесій. А наконт назову, дык само паняцце "літва" стала асыцыявалася з паганствам ажно да пачатку 20 ст. Згадайма хаця б - "język litewski jest językiem pogańskim".

Вельмі паказальнай ёсць и першая згадка Літвы ў пісьмовыў крыніцах. Кведлінбургскіе аналы паведамляюць пад 1009 г. пра забойства паганцамі за спробу прымусовага хросту місіянера Бруна на мяжы Літвы і Русі.

Між іншым, даўняя апазіцыя Русь - Літва або (усходняе)хрысціянства – паганства адбілася не толькі ў сярэднявечных эпітэтах літоўцаў: «літва беззаконная» (у сэнсе: не пільнуецца хрысціянскага закону), «літва бязбожная», «літва паганая» «літва нехрышчоная», але і ў этнастэрэатыпных уяўленнях суседзяў (расійцаў, украінцаў) пра беларусаў-літвінаў XIX ст.: «з литвина не буде христянина», «вялікі чараўнік, сказана – ліцьвін», а «тэалагічны» дыялог з беларусам паводле ўкраінскага фальклору выглядаў гэтак: «Литвинку божи?!» «Ти сам божи!» «Тю, литвинку, ти ж чортів!» «Ага, хай і чортів, аби не твой!».

kryviec @ 01:39 pm: Балты ад Ютландыі да Волгі
Карта пашырэння балцкай гідраніміі.
1 - балцкія гідронімы пераважаць, 2 - меньшая колькасць, 3 - рэдкія гідронімы.

maximlitvin @ 01:27 pm: Мо хто сустракаў, як па-беларуску Чынгізідаў пішуць "торэ", "тарэ", "торы" ці як яшчэ? Дзякуй.

zihzah @ 05:40 pm: Аляхнавічаняты
Упершыню прa Фрaнцішкa Aляхновічa я пaчулa aд свaіх духоўных нaстaўнікaў, колішніх вучняў Віленскaй белaрускaй гімнaзіі. Яны сябе жaртaўлівa нaзывaлі «недaбіткaмі»: aмaль усе яны прaйшлі прaз стaлінскія рэпрэсіі, aле, нa шчaсьце, aцaлелі. І вярнуліся. Прa кожнaгa зь іх можнa рaсказваць і рaсказваць. Для мяне гэтыя людзі ёсьць ідэaлaм жыцьця. Інтэлігентныя, aдукaвaныя людзі з бaгaтай душой. Нізкa схіляю перaд усімі імі гaлaву. Aле сёньня мы гaворым прa Aляхновічa і прa ягоных сыноў‑aляхнавічaнятaў. Якіх ён сaм тaк нaзывaў вa ўспaмінaх «У капцюрох ГПУ».
вельмі цікавы артыкул у НН

prosto_journal @ 08:22 pm: 23.02
В конце февраля - начале марта мы вступаем в полосу т.н. "праздников по половому признаку".

8 марта с первых лет Советской власти стал государственным праздником, а с 1965 года еще и не рабочим днем. Хотя его история на одной шестой части суши изначально тесно пересеклась с другим Советским праздником – 23 февраля, Днем Советской Армии и военно-морского флота.

А дело было так. В царской России, когда европейские братья по Интернационалу отмечали 8 марта, этот день назывался 23-м февраля. Ведь 8 марта по григорианскому календарю, принятому тогда уже в большинстве стран Запада – это 23 февраля по юлианскому, использовавшемуся в России. Поэтому в предреволюционные годы партийцы и сочувствующие им элементы привыкли считать праздничным днем именно 23 февраля. Затем календарь переменили, но рефлекс праздновать что-то революционное в этот день остался. Спустя несколько лет соответствующий миф был назван «Днем Красной Армии», как память о первом сражении и первой победе этой самой армии.

Но это не более чем миф. 23 февраля 1918 не было еще Красной Армии, а под Псковом и Нарвой, на самом деле, если верить некоторым исследователям, была вовсе не победа, а сокрушительное поражение. Наверное, поэтому, газеты конца февраля 1918 года не содержат никаких победных реляций, а февральские газеты 1919 года тоже вовсе не ликуют по поводу первой годовщины «великой победы» – праздником этот день стал только в 1922. Однако, еще в марте 1917 газета «Правда» писала о том, что 23 февраля является праздничным днем: «Задолго до войны пролетарский Интернационал назначил 23 февраля днем международного женского праздника».

Впрочем, придумать празднованию 23 февраля прикрытие надо было еще и потому, что именно 23 февраля 1917 началась Февральская революция. Поскольку большевики не играли в ней ведущей роли, но все же приняли ее, приветствовали и внесли в свои святцы, то надо было дню «свержения самодержавия» (сохранив его праздничность) дать иное название. Вот и стал он тем, чем стал.

Красная Армия стала Советской, затем и сама страна Советов приказала долго жить. Та же участь постигла армию с ее днем рождения. Но народы, входящие в культурный ареал советской нации, уже привыкли отмечать в конце зимы праздник грубой мужской силы, милитаристская составляющая которого к тому времени полностью исчезла – в коллективах женщины поздравляли с ним всех «своих» мужчин. Последние даже могли не быть военнообязанными – главное было иметь характерные признаки, относящие их к представителям сильной половины человечества.

Лишить мужчин дня, когда все женщины только и делают, что оказывают им всевозможные знаки внимания только потому, что нет страны и ее армии, было бы уже слишком. Да и традиция – вещь серьезная. Выход был найден в, так любимом в начале девяностых годов, переименовании всего и вся. Вот и называется 23 февраля сегодня «днем защитника Отечества».

С прошедшим праздником, камрады!
Желаю, чтобы вам всегда было кого и что защищать.

Подробнее о восьмомарта - ближе к восьмому марта.

maximlitvin @ 01:14 pm: Калегі, мо ў каго ёсць каляровы скан мініяцюры з Радзівілаўкі дзе Усяслаў у чоўне, каб добрай якасці і разрознення? Дзякуй.

alehko @ 01:42 pm: Загадки Русской истории
В связи с подготовкой ребенка в ВУЗ столкнулся с проблемой: в материалах по ранней истории России (формирование предпосылок образования Древнерусского государства, Киевская Русь) "плавает" датировка событий. У одного автора - одно, у другого - другое, у третьего - третье. Одни ссылаются на Рыбакова, другие заявляют, что он все придумал. Есть ли какя-нибудь единая точка зрения на эти вопросы?

dark_lisa @ 12:59 am: Итак, необходимо закрепить наши знания о новой развивающейся субкультуре – by_gothic.

Вступаем, делимся информацией о проведении таинств, выступлений, контактов.

И хватит вам, белорусам, слушать Тимоти и Банду!

feduta @ 09:10 pm:  Коллеги, в конце марта в минском издательстве "Лимариус" выйдет книга "Вильна 1823 -- 1824: Перекрестки памяти". Содержание:
И. Лелевель "Новосильцов в Вильне"
И. Лобойко "Воспоминания"
Приложение: Письма И. Лобойко к И. Лелевелю.

Кого интересует -- оставляйте комментарии или шлите мейлы. 

dark_lisa @ 12:50 am: Здравствуйте,

извините за оффтоп, но уже создано
Сообщество Готов Беларуси (СГБ).

Милости просим в by_gothic, всех неравнодушных к этой субкультуре.

yeti_by @ 04:47 pm: Новыя Падарожжы Дылетанта
boomp3.com
dyletant

Паважаныя наведвальнікі! Прапаную Вам наведаць адно вельмі цікавае кам'юніці, якое прысьвечана адной вельмі цікавай тэлеперадачы...
называецца яна Падарожжы Дылетанта :)

калі не ведаеце што гэта такое - глядзіце ( тут )

katechizis @ 12:55 pm: Беларускі пасьляваенны антысавецкі супраціў (фільм)

Вось выклаў нарэшце кінастужку "Беларускі пасьляваенны антысавецкі супраціў".
Важыць фільм каля 306MB. Спрабаваў зрабіць усё, каб памер файла атрымаўся невялікім, захаваўшы па максымуму якасьць DVD. Па-мойму атрымалася.

Схема пампаваньня стандартная. Кінастужка падзеленая Rar-ам на 4 кавалкі (3 па 100 мегабайт і чацьвёрты - рэшта). Кожны з кавалкаў заліты на некалькі файлавых абменьнікаў. Выбіраеце любы зь абменьнікаў й пампуеце. Зпампаваўшы ўсе кавалкі, адчыняеце першы Rar-ам. Далей фільм распакуеццца зь іншых кавалкаў сам ( у цэласную стужку).
Калі хто зусім недасьведчаны, задавайце пытаньні. А дасьведчаныя й так усё даўно самі ведаюць.
Ну й прыемнага прагляду :)

---

Усім палеглым і жывым удзельнікам Беларускага супраціву прысьвячаецца( dalej )

partyzan_film @ 04:17 pm: Першая частка фільму!


Гэта першая частка фільму, сачыце за інфармацыяй! штодзённа мы будзем выкладываць на "youtube" наступныя кавалкі фільму.

Калі ласка, перакажыце інфармацыю па фільму ўсім сваім знаёмым і сябрам! Падзяліцеся сапраўднай Беларускай гісторыяй з іншымі!

Дзякуй усім, хто чакаў і дачакаўся!

kurt_bielarus @ 10:53 am: Мікола Альфэрчык. Здаецца, нарэшце знайшлося фота.


Его история довольно характерна для белорусов, поступивших на службу в немецкую тайную полицию, поэтому ее можно привести здесь в пересказе члена русского Народно-Трудового Союза В. Кашникова:

"Он в Варшаву приехал из Пинска, где осталась его семья. Его наскоро приняли в Союз, - ни он нашими идеями не успел проникнуться, ни мы его как следует не раскусили. Прибыв с нами в Минск, он съездил в свои родные места. В Пинске он не нашел ни брата, ни матери; их большевики вывезли, и он стал без разбору мстить за их гибель. В Минске связался с белорусскими националистами – самостийниками Космовичем и Витушко. Эти двое... пользовались дурной славой за сотрудничество с Гестапо. Поведение Альферчика нам явно вредило, создавало Союзу плохое имя. Мы ему в Смоленске сказали: "Хочешь идти этим путем – дело твое, но это не наш путь" и порвали с ним. Сам он с Союзом тоже прекратил связь."

(Связь Касмовича и Витушки с гестапо не доказана, да они и сами покинули Минск примерно в то время, когда зона Гр. Армий Центр переместилась на восток, вся их деятельность связана именно с вермахтом, а не с СС)

/На фота Альфэрчык чытае расейскую газэту "Дабраахвотнік" - у Смаленску, дзе ён служыў разам з Касмовічам і Вітушкай, беларускай прэсы амаль не было.

http://reibert.info/forum/showthread.php?p=298982#post298982

kryviec @ 10:14 am: Балцкая ідэя і Традыцыя
У апошняй дыскусіі пра ідэнтычнасць паўстала пытанне пра ацэну балцкай ідэі з гледзішча традыцыяналізму.
Таму сфармулюю колькі довадаў чаму менавіта яе трэба культываваць, што, натуральна, не адмяняе патрэбы навуковага вывучэння працэсаў этнагенезу.

Па-першае, устаноўка на аўтахтанізм ёсць характэрнай рысай многіх трыдыцыйных супольнасцяў, у прыватнасці, пра гэта сведчыць наш этнагенетіычны міф, які пярэчыць міграцыянісцкім ўяўленням пра паходжанне нашага народу. Менавіта ў гэтым палягае і абраны намі метадалагічны прынцып: 
Зразумела, што ў такім разе аўтахтанісцкія канцэпцыі будуць мець адчувальную перавагу перад міграцыянісцкімі. Менавіта з увагі на гэта ў сваім часе намі быў прапанаваны метадалагічны прынцып «прэзумпцыі аўтахтоннасці», паводле якога з’ява павінна разглядацца як мясцовая з паходжання, пакуль адваротнае не будзе пераканаўча даведзена, і карэгуючага прынцыпу «дэканструкцыі традыцыі». Апошняя бярэцца на ўзбраенне ўсякі раз, калі ўзнікае непераадольны разрыў паміж наяўным станам культуры і культурнымі чаканнямі або спадзевамі асобы. Яна заўсёды звернута да першавытокаў, першапачаткаў і мае інтэнцыю на ачышчэнне іх ад «смецця» гісторыі і ўзнаўленне іх пракаветнай чысціні. Рэканструяваныя першавытокі далей праектуюцца на будучыню ў якасці не проста магчымай, але жаданай і чаканай будучыні. З гэтых трох момантаў – 1) рэфлексіі наяўнага культурнага разрыву (або разрываў), 2) звароту да першавытокаў і 3) праекцыі першапачатковага стану на жаданую будучыню – і складаецца любая дэканструктывісцкая стратэгія як метадалагічна апраўданая пазіцыя пры працы з гістарычным матэрыялам. У гэтым і сэнс той дэканструкцыі беларускага этнагенезу, які рэзюмуецца формулай «беларусы – гэта славянамоўныя балты».

Па-другое, сведчанні пракаветнай балцкай прысутнасці, захаваныя ў мове зямлі і вады суадносяцця з "Залатым Векам", які акурат і павінен (рытуальна) узнаўляцца, у нашым выпадку, - культывавацца.

Па-трэцяе, сакральнасць Крыўі можа быць зразуметая толькі на падставе балцкай моўнай фактуры, якая захоўвае адмысловую сацыяльную тэрміналогію для намінацыі святарства, што яшчэ раз сведчыць пра выключнае значэнне для нас менавіта балцкага складніку Традыцыі.

Па-чацвёртае, балцкасць не варта разумець як падкоп пад беларускую мову, якая ёсць вынікам балта-славянскай моўнай інтэрферэнцыі, але які не варта абсалютызаваць і сцвярджаць яго  "прагрэсіўнасць". Ідучы гэткім шляхам, за працяг "прагрэсу" варта ўважаць далейшую славянізацыю тутэйшых у форме русіфікацыі. Дарэчы і сёння пры панаванні ў грамадстве расійскай мовы і наяўнасці 10 % этнічных расійцаў у краі, мы культывуем тутэйшую мову і этнічную апрычонасць. 

Такім чынам, "балтызм" знаходзіцца ў асяродку нашай Традыцыі і мае займаць у яе асадах выключнае становішча.

ptitza @ 12:51 am: Здравствуйте! Заранее прошу прощения, если у кого-то высветился кросс-пост в by. Есть подозрение, что это, возможно, белорусский город. Ажурные раструбы водостока, ажурные покрышки печных труб, скошенные столбы, одежда и прочие приметы -- историки, может быть, что-то знакомое? Фото начала века.

Спасибо!



( Под катом ещё фрагменты и общая фотография )