Слоўнік Крапівы ведае "дзетку" і "малышку"
Падкажыце, калі ласка, якія ёсьць электронныя слоўнікі ды перакладчыкі (са спасылкамі), акрамя slounik.org? Ці існуе нейкі інтэграваны сэрвіс, акрамя вышэй памянёнага, які б злучаў разам большасьць слоўнікаў?
Дзякуй!
Паводле слоў Трусава ў выкладзе "Нашай Нівы", "бакі прышлі да згоды па пяці пунктах:
заснаваць 10—15‑хвілінную перадачу «Гаворым па‑беларуску»;
стварыць цыкл перадач на беларускай мове на гістарычную тэматыку, прычым першы цыкл прысвяціць 600‑годдзю перамогі беларусаў у складзе войскаў Вялікага княства Літоўскага ў Грунвальдскай бітве;
сумесна з Інстытутам мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАНБ зрабіць перадачу, прысвечаную 10‑м угодкам Міжнароднага дня роднай мовы, заснаванага паводле рашэння ЮНЕСКА;
раз у месяц ладзіць на тэлебачанні тэматычныя круглыя сталы па пытаннях беларускай мовы і культуры з удзелам грамадскіх арганізацый, у тым ліку ТБМ, Таварыства беларускай школы і Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына»;
аднавіць дубляж замежных фільмаў на беларускую мову з далейшым паказам на айчынных тэлеканалах".
Як бачна, фактычна заявы засталіся на паперы. І чыя тут персанальная правіна, га?
( Read more... )
Маю пытанне да шаноўнага панства: адкуль карані ў гэтага слова, ці мае яно якую-небудзь слоўнікавую фіксацыю і што яно значыць? (разумею, што гэта нешта блізу "выніку патыхання", але хочацца больш пэўнага тлумачэння).
Ці не параіць хто які сьпіс гендэрна мадыфікуемых пасадаў і прафэсіяў. Напрыклад, каб паглядзець, як правільна казаць "дэкан" ці "дэканка", "кіраўнік" ці "кіраўнічка"?
Ці, прынамсі, нейкае правіла.
Дзякую
Дзякуй.
Ці здаецца вам такі пераклад удалым?
Што да ўжыванага раз-пораз "спампаваць", то гэта будзе калька зь велікарускага "скачать", я думаю.
http://slounik.org/slouniki/
У Беларусі з’явіўся дапаможнік па пераходзе на Мову:
«Зрабі падарунак Беларусі — пераходзь на беларускую мову».
Папа -- Рыгор, а каляндар грыгарыянскі.
Чаму?
Як правільна: рыгарыянскі, рыгорскі, рыгоравы?..
Рада тут можа быць толькі такая. Хто ня мае магчымасьці вучыцца ў самога народу, той павінен уважна чытаць народную вусную творчасьць у форме песень, казак, загадак, прыказак, дзе мова шліфавалася соткі год, а чытаючы, старанна адзначаць усё асаблівае, цікавае, беларускае, - свае словы, звароты, сынтаксычныя формы. А потым трэба ведаць граматыку мовы, як школьную, так і навуковую, якая навукова знаёміць з фактамі мовы. Школьная граматыка знаёміць нас з агульнапрынятымі фактамі, а навуковая граматыка высьвятляе ўсе асаблівасьці мовы ў іх гістарычным разьвіцьці. Такое сьвядомае станаўленьне да фактаў свае роднае мовы памагае выпрацаваць у сабе пэўнае чуцьцё мовы або тое, што немцы называюць Sprachgefuehl. Гэтае чуцьцё асаблівасьцяй свае роднае мовы становіцца ў вялікай прыгодзе тады, калі думка, шырэючы ды йдучы ў глыб, шукае новых зваротаў у мове, калі трэба знайсьці сувязь паміж матар'яльным і разумовым (конкрэтным і абстрактным) значэньнем паасобных слоў і цэлых моўных зваротаў.
Язэп Лёсік. Некаторыя ўвагі да беларускае літаратурнае мовы. Перадрукавана ў часопісе «Спадчына», No.2, 199. г.
Я быў рады, калі знайшоў гэту публікацыю і ў інтэрнэце.
"Віншую прыхільнікаў грыгарыянскага каляндара"...
Як ёміста, дакладна і эстэтычна назваць людзей, якія сьвяткуюць рэлігійныя сьвяты паводле грыгарыянскага каляндара?
Пытанне пра тое, з чаго пачынаецца літаратурная мова – альфабэт. Кірыліца – афіцыйны і найболей дасканалы альфабэт беларускай мовы – прызнацца, не пазбаўлены хібаў:
1) Ужыванне 3 літараў з дыякрытычнымі знакамі – ў, ё, й (пры тым, што дыякрытычныя знакі ў кірыліцы выглядаюць ненатуральна). Да того ж, гэта абсалютна неапраўдана для й, бо и ў сучаснай беларускай мове адсутнічае (атавізм).
2) Адсутнасць адпаведных ґрафэмаў для гукаў [дз’] і [дж]. Хаця намінальна дыґрафы дз і дж уваходзяць у беларускі кірылічны альфабэт.
3) Адсутнасць ґрафэмы Ґ, ґ для пазначэння выбухнога [ґ]. Хаця ў падручніках беларускай мовы існаванне такога гуку ўзгадваецца, аднак адсутнасць адпаведнай літары, прынамсі для варыятыўнага ўжывання, робіць немагчымым існаванне гуку ў сучаснай літаратурнай мове.
4) Ужыванне апострафа (’) і мяккага знака (ь), якія не пазначаюць ніякага гуку. Да таго ж, апостраф сярод слова непрыгожа выглядае на пісьме.
5) І, і пазначае гук [і], аднак у некаторых выпаках таксама і [ji] (напрыклад, іншы), а розніца вымаўлення ніяк не пазначаецца на пісьме.
Лацінка лічыцца меней дасканалым альфабэтам для беларускай мовы з-за адсутнасці ў лацінскім альфабэце многіх гукаў беларускай мовы, і, як вынік, увядзенне для пазначэння адсутных гукаў дыґрафаў і літараў з дыякрытычнымі знакамі. Аднак, лацінка, як альфабэт, які не з’яўляецца афіцыйным і стандартызаваным альфабэтам беларускай мовы, мае ўсе падставы для свайго далейшага развіцця. Лацінка, з аднаго боку, мае перавагу па некаторых пунктах перад кірыліцай (гл. вышэй п. 3–5), а, з другога боку, шляхам удасканалення можа знішчыць тыя хібы, якія робяць перавагу кірыліцы.
Датычна пэўнай традыцыі пісьма лацінкай, існых замацаваных правілаў, гэта як раз той выпадак, калі нявырашаная калісьці праблема набывае скамянелую форму і з часам сакралізуецца (што святое, тое нельга рушыць) – але ганарыцца такой “традыцыяй” няма як.
З гэтага прапаную:
1) Замест дыґрафаў ia, ie, io, iu увесці адпаведнікі заднешэрагавых гукаў [я], [е], [ё], [ю]. У беларускай, рускай, украінскай, польскай мовах зычныя, што йдуць пасля гэтых гукаў палатызуюцца. Але “адкрыта” – не перад зычнай, а ў пачатку слова, пасля галоснай – дадзеныя галосныя гукі не ўжываюцца, праз гэта самое іх існаванне часцей адмаўляецца, з-за непатрэбнасцю функцыянальнага і ўтылітарнага вылучэння. (Пастарайцеся, толькі шчыра паставіўшыся да задачы, вымавіць [рэха], а затым паўтарыць тое ж [э] у слове [л’эта] – другое слова будзе гучаць яўна з замежным акцэнтам. Прасцей будзе тым, хто разбіраецца ў францускай фанэтыцы, дзе выразна размяжоўваецца [е] (блізкае да беларускага [е]) і [](блізкае да беларускага [э]), [] (бел. [а]) і [а] (бел. [я]).
2) Адмовіцца ад дыґрафаў і ўвесці ґрафэмы для гукаў [дз’] і [дж]. Прытым [дз’] таго патрабуе найболей.
3) Адмовіцца ад дыґрафа і ўвесці ґрафэму для гуку [х].
4) Для гуку [ў] ужываць літару Ww замест Ŭŭ. Contra: у вялікай колькасці выпадкаў [ў] паходзіць сітуацыйна з [у]. Pro: а) [ў] таксама паходзіць і з [л], [в]; б) паводле IPA пазначаецца гук [ў] як [w]; в) Ŭŭ – ґрафэмы з дыякрытычнымі знакамі, а Ww – бяз іх.
5) Пазбавіцца польскага ўплыву і аддаць гуку [л] першынства перад [л’] ў альфабэтным парадку – [л] пазначаць праз Ll, для [л’] прызначыць іншую ґрафэму.
- Music:CherryVata - Singing Machine | Powered by Last.fm

З новага году літаратурна-мастацкі часопіс “Дзеяслоў” зьмяняе правапіс — пераходзіць з тарашкевіцы на наркамаўку. Чаму?
Адказы ў гутарцы з галоўным рэдактарам часопісу Барысам Пятровічам, які быў госьцем ранішняга эфіру “Свабоды”.
У 20-х - 30-х гадох, здаецца, ужывалася эксплЁатацыя. "ЭксплЮатацыю" бачыў у "Навінках" (газэта), а можа і ў "Нашай Ніве" (НЯНАВІСЬЦЬ!!!11111)...
Што думаеце вы? Што больш падабаеце?
Edit: Цi эксплЯатацыя - бо не пад нацiскам (дзякую сп. biespartyjn'аму за за*вагу)?
